De geschiedenis van het Schubertplein
Hoe een plein dat begon als open veld, uitgroeide tot speelplek, marktplein en wijkwinkelcentrum, en nu opnieuw een herkenbare plek in Apeldoorn Zuid wil zijn.
Wie nu over het Schubertplein loopt, ziet winkels, parkeerplaatsen, bezoekers en ondernemers. Toch begon het verhaal van deze plek heel anders. Na de Tweede Wereldoorlog had Nederland dringend woningen nodig. Ook Apeldoorn groeide snel en het dorp keek naar het zuiden voor nieuwe ruimte.
Tussen de Arnhemseweg en de Oude Beekbergerweg lag rond 1950 nog een groot zanderig veld met enkele boerderijtjes. Waar later mensen boodschappen zouden doen, kinderen zouden spelen en marktkramen zouden staan, lag toen vooral open grond.
Langzaam veranderde dat landschap in een nieuwe woonwijk met wegen, riolering, blokhuizen, duplexwoningen en jonge gezinnen die hier hun nieuwe thuis vonden. De naam Hofveld herinnert nog aan dat open veld van vroeger.
Een wijkcentrum met leven rondom het plein
Rond het jonge plein verrezen 21 winkelhuizen met bovenwoningen. Voor die tijd was dat een vooruitstrevend plan. Bewoners moesten niet voor elke boodschap naar het centrum van Apeldoorn. Ze moesten hun dagelijkse voorzieningen dichtbij huis vinden.
Daarom keek men bewust naar afwisseling in het winkelaanbod. Het plein mocht geen rij van dezelfde winkels worden, maar moest een plek zijn waar bewoners werkelijk iets aan hadden.
Zo ontstond een centrum met een apotheek, fietsenmaker Mascotte, bakker Broer en andere winkels die hoorden bij het dagelijkse leven van de buurt.
Kinderen, zandbakken en het geluid van de wijk
Midden op het plein lag speelterrein De Speeldoos. Voor veel kinderen uit de buurt was dit een wereld op zichzelf. Er waren zandbakken, klimtoestellen, een draaimolen en schommels.
Terwijl ouders boodschappen deden, speelden kinderen buiten. Het plein klonk naar stemmen, voetstappen, winkelbellen en spelende jeugd.
In 1959 werd het plein verbouwd. De Speeldoos verhuisde naar de achterkant van het terrein en midden op het plein kwam een grote rolschaatsbaan. Daarmee kreeg het Schubertplein een nieuw geluid: het rollen van wieltjes over de baan.
Het Schubertplein was in die jaren geen plek waar je alleen kwam voor boodschappen. Het was een stukje dagelijks leven.
Bijna heette het plein anders
Toen het plein een officiële naam moest krijgen, lag eerst de naam Willem Pijperplein op tafel. Toch voelde die naam voor veel bewoners en betrokkenen niet goed.
De omgeving had al een duidelijk muzikaal karakter, met namen als Schubertlaan, Debussylaan, Bizetlaan en Donizettilaan.
Na overleg met onder andere winkeliersvereniging Zuid koos de gemeente uiteindelijk voor Schubertplein. Vanaf dat moment kreeg het plein een identiteit die tot vandaag herkenbaar is, al moesten de postbodes wel even even aan de namen Schubertlaan en Schubertplein…
De markt komt naar het Schubertplein
In de jaren zestig werd het Schubertplein drukker en belangrijker. Auto’s, fietsers, voetgangers, winkeliers en bezoekers deelden dezelfde ruimte.
In 1964 kreeg het plein nog meer betekenis. De wijkmarkt aan de Adelaarslaan liep slecht en telde nog maar enkele kramen. De gemeente zag in het Schubertplein een betere plek.
Vanaf dat moment werd iedere vrijdag van 9.00 tot 13.00 uur markt gehouden op het Schubertplein. De geur van verse waren, het geluid van kooplieden en het komen en gaan van bezoekers gaven het plein een nieuwe energie.
Meer auto’s, meer stenen en een ander plein
In de jaren zeventig veranderde de sfeer op het Schubertplein. De markt bleef belangrijk, maar de auto kreeg steeds meer invloed.
In 1975 volgde een nieuwe modernisering. Er kwamen fietsenrekken, plantenbakken, extra bomen, bankjes, trottoirs, oversteekplaatsen, straatmeubilair en een verkeerseiland.
Toch betekende modernisering ook verlies. De rolschaatsbaan verdween en maakte plaats voor parkeerplekken. Waar vroeger wieltjes over het plein rolden, stonden nu steeds vaker auto’s.
Vertrouwde winkels en vaste gezichten
In de jaren tachtig en negentig groeide het Schubertplein uit tot een volwaardig wijkwinkelcentrum. Bewoners kwamen er voor hun dagelijkse boodschappen, voor de markt en voor vertrouwde ondernemers.
Het was een plek waar je niet anoniem was. Mensen kenden elkaar, herkenden elkaar en maakten onderweg een praatje.
In 1999 kreeg het Schubertplein een culturele toevoeging met het kunstwerk “Slakkenspoor muziek”. Dat kunstwerk verwees naar componist Franz Schubert en gaf het plein opnieuw een herkenbaar detail.
Een plein dat bleef, maar zijn glans verloor
Na 2000 verloor het Schubertplein langzaam zijn aantrekkingskracht.
Nieuwe winkelcentra elders in Apeldoorn boden modernere voorzieningen. Daardoor werd het Schubertplein steeds vaker als achtergesteld plein werd gezien.
Toch verdween de waarde van het plein niet helemaal. Bewoners bleven komen voor boodschappen, voor de markt en voor ondernemers die zij al jaren kenden. Maar de grote boodschappen werden voornamelijk bij het Adelaarsplein gehaald.
Groener, mooier en toch bruikbaar
Vanaf 2020 kwam de wens tot vernieuwing steeds sterker naar voren. Bewoners, ondernemers en gemeente spraken over meer groen, meer sfeer en meer ruimte om prettig te verblijven.
In 2025 presenteerde de gemeente Apeldoorn plannen om het plein groener te maken. Daarbij zouden bomen worden toegevoegd en zou een deel van de parkeerplaatsen verdwijnen.
Vooral marktkoopmannen reageerden bezorgd. Zij vreesden dat er te weinig ruimte zou overblijven voor kramen, klanten en parkeren. Daarom ging de gemeente terug naar de tekentafel.
In 2026 ontstond ondertussen een nieuwe ontwikkeling vanuit de ondernemers zelf. Verschillende ondernemers sloegen de handen ineen en gingen het plein promoten als het Beautyplein van Apeldoorn.
Zo draagt het Schubertplein meer dan zeventig jaar geschiedenis met zich mee: van zandveld tot Hofveldplein, van De Speeldoos tot rolschaatsbaan, van marktplein tot winkelcentrum en van parkeerplein tot Beautyplein.